Trong bối cảnh thị trường còn nhiều biến động, một xu hướng đáng chú ý đang xuất hiện trong ngành dệt may Việt Nam: nhiều doanh nghiệp chấp nhận giảm kỳ vọng lợi nhuận để ưu tiên tìm đơn hàng, duy trì hoạt động nhà máy và giữ việc làm cho người lao động.
Tại VTG 2026, ông Phạm Xuân Hồng, Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Thời trang TP.HCM, cho biết doanh nghiệp đang cố gắng có việc làm cho công nhân, bảo đảm thu nhập và tạo điều kiện để người lao động tiếp tục gắn bó với doanh nghiệp.
Đây là lựa chọn mang tính chiến lược. Bởi trong ngành dệt may, mất đơn hàng có thể chỉ là khó khăn ngắn hạn, nhưng mất lực lượng lao động có tay nghề có thể khiến doanh nghiệp mất nhiều thời gian và chi phí để phục hồi.
Giữ Người Lao Động Chính Là Giữ Năng Lực Sản Xuất
Ngành may phụ thuộc lớn vào kỹ năng thao tác, kinh nghiệm chuyền và khả năng phối hợp giữa các công đoạn. Một công nhân có tay nghề không thể thay thế ngay chỉ bằng tuyển dụng mới.
Khi lao động nghỉ việc hàng loạt, doanh nghiệp không chỉ mất người mà còn mất năng suất, kinh nghiệm và sự ổn định của chuyền sản xuất.
Vì vậy, trong giai đoạn đơn hàng khó, việc duy trì một lượng việc làm đủ lớn có thể giúp doanh nghiệp bảo toàn năng lực sản xuất để sẵn sàng khi thị trường hồi phục.
Trên 70% Lao Động Ngành Dệt May Là Nữ
Một điểm rất đáng chú ý là lao động nữ hiện chiếm trên 70% tổng số lao động ngành dệt may Việt Nam. Họ giữ vai trò quan trọng không chỉ trong sản xuất mà còn trong quản lý và phát triển doanh nghiệp. :chatgpt-content-reference{index=”2″}
Điều này khiến bài toán giữ việc làm trong ngành dệt may còn mang ý nghĩa xã hội rất lớn.
Một đơn hàng được giữ lại không chỉ giúp nhà máy vận hành, mà còn giúp hàng nghìn gia đình duy trì thu nhập. Vì vậy, đối với nhiều doanh nghiệp, mục tiêu “giữ người” trong năm 2026 có thể quan trọng không kém mục tiêu “giữ lợi nhuận”.
Doanh Nghiệp Chấp Nhận Đơn Hàng Nhỏ Và Giá Thấp Hơn
Theo chia sẻ tại VTG 2026, doanh nghiệp dệt may đang cố gắng tìm kiếm đơn hàng ngay cả khi phải chấp nhận các đơn nhỏ lẻ hoặc có mức giá không cao như kỳ vọng. :chatgpt-content-reference{index=”3″}
Ở góc độ tài chính thuần túy, đây có thể không phải lựa chọn tối ưu trong ngắn hạn.
Nhưng nếu tính cả chi phí duy trì nhà máy, chi phí tuyển lại công nhân, đào tạo lại tay nghề và thời gian phục hồi sản xuất, việc giữ đơn hàng liên tục có thể hợp lý hơn.
Đây là lý do nhiều doanh nghiệp đang chấp nhận biên lợi nhuận thấp hơn để bảo toàn hệ thống sản xuất.
Thị Trường Ngách Trở Thành Một Hướng Đi Quan Trọng
Trong bối cảnh các thị trường lớn như Mỹ, Nhật Bản và Trung Đông có nhiều biến động, doanh nghiệp dệt may đang tìm kiếm thêm các thị trường và nhóm sản phẩm ngách để bù đắp phần đơn hàng thiếu hụt. :chatgpt-content-reference{index=”4″}
Thị trường ngách có thể không tạo ra những đơn hàng hàng triệu sản phẩm, nhưng lại giúp doanh nghiệp:
- duy trì hoạt động sản xuất đều hơn;
- giảm phụ thuộc vào một khách hàng lớn;
- tăng khả năng đáp ứng đơn hàng linh hoạt;
- giữ chân lao động trong giai đoạn thấp điểm.
Trong môi trường hiện nay, nhiều đơn hàng nhỏ nhưng ổn định đôi khi có giá trị hơn một đơn hàng lớn nhưng không chắc chắn.
VTG 2026 Trở Thành Nơi Doanh Nghiệp Tìm Đơn Hàng Và Đối Tác Mới
Triển lãm VTG 2026 diễn ra từ ngày 14 đến 17/10/2026 tại SECC, TP.HCM, với sự tham gia của khoảng 400 thương hiệu toàn cầu và 610 gian hàng đến từ 11 quốc gia và vùng lãnh thổ. :chatgpt-content-reference{index=”5″}
Đối với doanh nghiệp dệt may, các triển lãm như vậy không chỉ là nơi xem máy móc.
Đây còn là cơ hội để doanh nghiệp gặp nhà cung cấp nguyên phụ liệu, thiết bị, khách hàng và đối tác mới.
Trong bối cảnh đơn hàng khó, khả năng kết nối trực tiếp với thị trường có thể tạo ra cơ hội thực tế hơn rất nhiều so với chỉ chờ khách hàng truyền thống quay trở lại.
Giữ Lao Động Không Thể Chỉ Bằng Mức Lương
Thu nhập vẫn là yếu tố quan trọng, nhưng không phải yếu tố duy nhất quyết định người lao động có tiếp tục gắn bó với doanh nghiệp hay không.
Doanh nghiệp còn cần quan tâm tới sự ổn định của việc làm, môi trường làm việc, phúc lợi, cách tổ chức chuyền và mối quan hệ giữa quản lý với người lao động.
Nếu công nhân cảm thấy nhà máy có đơn hàng ổn định và thu nhập có thể duy trì, khả năng họ ở lại sẽ cao hơn.
Ngược lại, khi nhà máy liên tục thiếu việc hoặc nghỉ luân phiên, người lao động rất dễ chuyển sang ngành khác có thu nhập ổn định hơn.
Doanh Nghiệp Cần Cân Bằng Giữa Giữ Đơn Và Giữ Hiệu Quả
Tuy nhiên, việc chấp nhận đơn hàng nhỏ hoặc giá thấp không thể kéo dài vô thời hạn.
Nếu doanh nghiệp nhận đơn chỉ để duy trì sản xuất nhưng không kiểm soát tốt chi phí, dòng tiền và năng suất, rủi ro tài chính có thể tăng lên.
Do đó, chiến lược hợp lý không phải là “nhận mọi đơn hàng”, mà là chọn những đơn hàng có thể giúp duy trì công suất mà vẫn kiểm soát được chi phí.
Đây là lúc năng suất, quản trị chuyền, tiết kiệm nguyên liệu và tự động hóa phù hợp trở nên đặc biệt quan trọng.
Góc Nhìn Từ Hiệp Hội Dệt May: Giữ Người Là Giữ Khả Năng Phục Hồi
Từ câu chuyện tại VTG 2026, có thể thấy một thay đổi đáng chú ý trong cách doanh nghiệp dệt may nhìn về lao động.
Người lao động không chỉ là một khoản chi phí sản xuất. Trong nhiều trường hợp, họ chính là năng lực cạnh tranh cốt lõi của nhà máy.
Khi thị trường khó khăn, doanh nghiệp nào duy trì được đội ngũ tay nghề tốt sẽ có lợi thế lớn khi đơn hàng quay trở lại.
Ngược lại, doanh nghiệp đã để lao động rời đi hàng loạt có thể gặp khó ngay cả khi thị trường phục hồi, vì không đủ người để tăng công suất nhanh.
Kết Luận: Đơn Hàng Hôm Nay Có Thể Là Cách Giữ Năng Lực Cho Ngày Mai
Việc doanh nghiệp dệt may ưu tiên tìm đơn hàng, kể cả đơn nhỏ, cho thấy ngành đang bước vào giai đoạn đặt sức chống chịu lên trên lợi nhuận ngắn hạn.
Mục tiêu lớn hơn không chỉ là tạo doanh thu, mà là giữ nhà máy vận hành, giữ người lao động và giữ năng lực sản xuất.
Nếu kết hợp được chiến lược tìm thị trường ngách, kiểm soát chi phí, nâng năng suất và giữ chân lao động, doanh nghiệp sẽ có vị thế tốt hơn khi chu kỳ đơn hàng phục hồi.
Nguồn tham khảo: Báo Phụ Nữ Việt Nam, phát biểu của ông Phạm Xuân Hồng tại VTG 2026 và các thông tin công khai từ triển lãm.
